Je zit op de bank, alles lijkt rustig, maar toch voelt je lijf onrustig, gespannen en alert. Er hoeft maar iets te gebeuren en jij bent klaar voor actie. Rationeel weet je dat je veilig bent, maar ondertussen voel je je niet zo. Je reageert feller op dingen die gebeuren, of je trekt je terug terwijl je je juist meer verbonden wilt voelen met de mensen om je heen.
Niet alleen dit, je voelt ook dat:
Maar je vraagt je vooral af: Wat is er mis met mij? En waarom kan ik me toch nog steeds niet ontspannen terwijl ik wél rust neem?
Allereerst is het belangrijk te weten dat er niets mis is met jou. Je zenuwstelsel zit waarschijnlijk vast in een van de vier overlevingsroutes: vechten, vluchten, bevriezen of pleasen.
Daardoor blijf je altijd ‘aan’ staan en lukt het niet om je te ontspannen. Je zenuwstelsel is constant hyperalert op gevaar.
Maar waarom gebeurt dit?
Het enige wat je zenuwstelsel wil, is je veilig houden. Als je in het verleden te maken hebt gehad met stress en trauma, kan je zenuwstelsel vast komen zitten in een overlevingsroute.
Je ratio en verstand weten dat je nu niet in gevaar bent en dat je niet op je hoede hoeft te zijn, maar je zenuwstelsel reageert automatisch. Het is constant bezig met scannen naar miniscule signalen die het vertellen: “Is het hier veilig? Moet ik alert blijven?” En neemt daarbij ook alle eerdere ervaringen die in je database zitten mee. Soms al lang geleden. Soms onbewust.
Dit noemen we neuroceptie, en zodra er ergens een spoortje van onveiligheid gevoeld wordt, schiet je systeem razendsnel en automatisch in één van de overlevingsroutes. Dat gebeurt in een fractie van een seconde, en het is super effectief als het erop aankomt om te overleven. Maar het is een tijdelijke, functionele reactie (lees hier meer over overlevingsroutes), en als een overlevingssroute te lang actief blijft, is het heel vermoeiend.
Hoe langer je blijft hangen in de overlevingsroutes, hoe moeilijker het wordt om eruit te stappen zonder hulp. Want het is niet iets wat je met woorden of wilskracht kunt veranderen. Er is iets anders nodig dan ‘nog harder je best doen’. Als dat werkte, was het inmiddels wel gelukt en had je nu niet het gevoel dat je vastzat.
Je zenuwstelsel leert namelijk niet via je hoofd, maar door te ervaren hoe het anders kan. Door samen te werken met je lichaam en jezelf te leren reguleren door middel van ademhaling, aanraking, en beweging in een tempo dat bij jou past.
En het goede nieuws: dat hoef je niet alleen te doen.
Samen met anderen, door middel van co-regulatie, kun je je zenuwstelsel opnieuw laten ervaren hoe het voelt om écht veilig te zijn.
In mijn gratis masterclass ‘Doorbreek het Vastzitten’ op 23 en 25 september 2025 neem ik je stap voor stap mee in hoe je zenuwstelsel werkt en wat jij praktisch kunt doen om die overlevingsstand echt te gaan doorbreken. Je krijgt inzicht, herkenning, en we gaan samen oefenen zodat je het ook echt kunt doorvoelen.
Heb je de masterclass gemist?
Of wil je liever een vol uur samen oefenen en aan de slag gaan met ontspanning en regulatietechnieken? Sluit dan eens aan bij de eerstvolgende Regulatie Cirkel. Hier ervaar je met een kleine groep hoe je op jouw eigen tempo meer veiligheid en rust in je lichaam kunt creëren.
Klik hier voor meer informatie over de masterclass en schrijf je direct in.
Meer weten over de Regulatie Cirkel? Je vindt hier de datum van volgende bijeenkomst.
Je bent van harte welkom – precies zoals je bent!